Ayrılma kaygısı, kişinin bağlılık figürünü kaybetmesi ve ayrılması gerektiği bir durum ile yüz yüze kalındığında veya böyle bir şeyin olabileceği sezinlendiğinde ortaya çıkan olumsuz duygulanımdır.

Önemli birinin ayrılmasına gösterilen tepki genelde 6 aydan sonra kendini gösterir. Normal ayrılma kaygısı 18 aylık iken doruğa yükselir, okul öncesi çağa doğru kaygı düşer. Üç yaş civarında çocuğun ayrılmayı bilişsel olarak algılama  kapasitesi gelişmiş ve bunun geçici olduğu fikri yerleşmiştir, aynı zamanda da yanında olmadığı zaman da annesinin içsel resmini  koruyabilme kapasitesini geliştirmiştir.

Kültürel farklılıklar da ayrılma kaygısının gelişiminde rol oynar. Bebeğin anneyle çok yakın fiziksel yakınlığının desteklendiği, genel de yalnız annenin bebek bakımını üstlendiği ve yabancıyla temasın az olduğu kültürlerde ayrılmaya gösterilen tepki  daha erken ve daha yoğun olduğu görülmektedir.

Bağlılık davranışı, ayrılma tepkisi ve birleşme davranışı birçok şekilde olduğu gibi öğrenilmiştir. Bağlılık ve keşfetme davranışı arasındaki denge, bebeğin kendisinin gitmesine izin vermesi ile bebeğin kendisini annesine bırakması arasındaki dengedir. Etrafı keşfetmek için anneden uzaklaşan bebek anneye ulaşılabilir olduğunu bilmesi, annenin ayrılığında ise çocuk anneye ulaşılabilme olasılığının düştüğünü böylece tanıdık olmayan çevrenin daha tehdit edici olabileceğini hisseder, bu nedenle ayrılık süresi çocuğun dayanabileceği, ihtiyaçlarının tekrar karşılanacağı ve annenin geri dönebilirliğini öngörmesi ile ayrılığa dayanma gücü artacaktır. Fakat bu sürelerin uzaması ve çocuğun keşif süreci sonunda geri döndüğünde ihtiyaçlarını karşılayan anneyi bulamadığı durumlarda çocuk ayrılığı protesto edecek keşif isteği yerini bağlılığa bırakacaktır. Ayrılık süresi 6 aydan fazla ise çocuk anneye tekrar bağlanma geliştiremez.

Ayrılma kaygısı çocuğun bağlandığı figürden (çoğunlukla anneden) ayrıldığında yaşından beklenenden fazla bir ayrılık kaygısı gösterdiğinde patoloji sayılmaktadır. Patolojik bir şekilde ayrılma kaygısı yaşayan çocuk:

  -  Bağlandığı kişiden ayrıldığında nerede olduklarını,ne yaptıklarını bilmek isterler.

        -  Kendi başlarına evden ayrılmak istemezler.

        -  Geceleri ebeveynlerinin yatağında uyumak isterler.

        -  Evden ya da bağlandıkları kişiden ayrıldıklarında sosyal olarak geri çekilme, apati, üzüntü veya oyuna,işe konsantre olamama davranışları gösterirler.

        -  Yaşlarına göre hayvan, canavar, karanlık, hırsız, kaçırılma, trafik kazası gibi korkuları bulunabilir.

        -  Ölüm ve ölme ile ilgili düşünceleri yoğundur.

        -  Ayrılma sırasında öfke gösterip ayrılmaya zorlayan kişilere saldırabilir.

        -  Genellikle talepkar, sınırları zorlayan ve devamlı olarak dikkat isteyen çocuklardır.

        -  Depresif duygu durumları vardır. Süreç içinde majör depresif bozukluğa dönüşebilir. Ayrıca ilerde panik bozukluğa taban oluşturabilir.

Bu çocukların aile yapısında anne aşırı kaygılı ve kaygılıdır. Anneler genellikle fobik özeklikler taşır. Baba genellikle pasiftir, çocuğu anne arasındaki patolojik ilişkiden habersizdir, kendisi de bir şekilde anneye bağımlıdır.

Tedavi olarak; çocuk ayrılmayla baş ederken kendisini rahatlatacak yöntemler üzerinde durulmalı, bağımsızlığı ödüllendirilmelidir. Kısa ayrılıklarla duyarsızlığın geliştirilmesi üzerinde durulur. Aynı zamanda aile de çalışma içine alınmalı, annenin kendi bağımlılığıyla ilgili çalışılmalı babanın evin içindeki gücü ve çocuk üzerindeki etkinliğinin artırılması üzerinde çalışılır.