| Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
Dikkat eksikliği- hiperaktivite bozukluğu, bireyin yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayan dikkat sorunları, aşırı hareketlilik ve istekleri erteleyememe ile kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur. Bu bozukluğun 3 temel belirtisi vardır: 1.Dikkat eksikliği 2.Aşırı hareketlilik 3.Dürtüsellik Bir kişide bu bozukluğun varlığından söz edebilmek işin bu belirtilerin 7 yaşından önce başlamış olması, süreklilik göstermesi, (en az 6 aydır) birden fazla ortamda görülüyor olması ve kişinin günlük yaşamını etkileyecek boyutta olması gerekir. 1.Dikkat eksikliği:Dikkat eksikliği, dikkat süresi ve yoğunluğunun kişinin yaşına ve gelişim düzeyine göre az olmasıdır. Konsantrasyon problemi, unutkanlık, dağınıklık, eşyaları kaybetme, dikkatsizce hatalar yapma gibi belirtilerle kendini gösterir.Bu bireyler bir şeye olan ilgilerini hızlı bir şekilde kaybeder, çabuk sıkılırlar ve daha ilgi çekici bir şeyin arayışı içine girerler.Bu bireylerin; kalabalık, gürültülü ve uyaranın fazla olduğu ortamlarda, dikkatlerini bir noktaya odaklamaları daha zor olur. 2.Aşırı hareketlilik: Bireyin yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayacak biçimde hareketli olmasıdır. Çok konuşma, otururken bile elin ayağın kıpır kıpır olması, çoğu zaman hareket halinde olma gibi belirtilerle kendini gösterir. Uykuda bile hareketlilik görülür. 3.Dürtüsellik: Genel olarak bireyin davranışlarını kontrol edebilmesinde sorun vardır. Düşündüğünü hemen yapma, acelecilik, istediklerini erteleyememe, söz kesme, sırasını beklemekte güçlük çekme gibi belirtilerle kendini gösterir. Dürtüselliğin temel nedeni, kişinin bir şey yapmadan önce düşünmesi gereken süre boyunca durmalarını sağlayan sistemin iyi çalışmamasıdır. Bu nedenle akıllarına gelen şeyi hemen yaparlar, ancak yaptıktan sonra uygun olup olmadığını görebilirler. DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞUNA EŞLİK EDEN BELİRTİLERa-) Dağınıklık,düzensizlik b-) Dalgınlık, hayal kurma c-) Tutarsızlık d-) Koordinasyon güçlükleri, sakarlık e-) Bellek sorunları f-) Uyku sorunları g-) Sosyal ilişkilerde sorunlar h-) Saldırgan davranışlar i-) Özgüven ve öz saygının azalması
Her çocukta bu belirtilerin tümü bulunmayabilir. Tanı için bu belirtilerin görülmesi şart değildir, ancak bunların var olması tanıyı destekler. Bu belirtilerin yanı sıra bu kişilerde; enerjik olma, yaratıcılık, sıcak kanlı ve cana yakın olma, esneklik, hoşgörü, risk alabilme gibi olumlu özelliklerde görülür. NEDENLERİ · Genetik nedenler · Çevresel etkenler· Beyindeki yapısal ve işlevsel farklılıklar 1. Genetik nedenler: - D.E.H.B olan çocukların ana babalarından benzer belirtiler olma oranı, normal çocuklara oranla 2-8 kat fazladır. · D.E.H.B olan çocukların kardeşlerinde benzer belirtiler görülme olasılığı 3 kat fazladır. · Tek yumurta ikizlerinde her ikisinde de görülme oranı % 80-90, · Çift yumurta ikizlerinde her ikisinde de görülme oranı %30’dur. 2. Çevresel etkenler: Bu etmenler tek başına, doğrudan D.E.H.B’ a neden olmaktan çok genetik olarak yatkınlığı olan bireylerde D.E.H.B oluşma riskini arttırırlar. · Annenin gebelikte sigara, alkol kullanımı· Erken doğum, doğum komplikasyonları·
Doğum sonrası bazı hastalıklar kurşun gibi maddelere maruz kalma. 3.Beyindeki yapısal ve işlevsel farklılıklar: Beyindeki dikkat ve davranış kontrolünden sorunlu olan bölgelerde yapısal ve işlevsel farklılıklar mevcuttur. TEDAVİSİ D.E.H.B. için tek bir tedavi yönteminin uygulanması çoğunlukla yeterli olmamaktadır. İhtiyaca göre farklı tedavi yöntemlerinin birlikte uygulanması gerekebilir. 1. İlaç tedavileri2. Ana baba ve öğretmen eğitimleri3. Çocuğa özel tedavi ve eğitim programı.
|